De meeste mensen vermijden het denken over de dood, laat staan het plannen ervan. Maar zonder zorgvuldige voorbereiding riskeren individuen langdurig lijden als gevolg van ongewenste medische ingrepen – onnodige operaties, verblijf op de intensive care of voedingssondes die het leven verlengen zonder kwaliteit.
Het conventionele advies is om voorkeuren vast te leggen in een levenstestament, zodat artsen wensen kunnen honoreren, zelfs als de mentale capaciteit verloren gaat. Volgens AARP ben je hierdoor ‘de kapitein van je eigen schip’. Dergelijke documenten kunnen specificeren of u onder bepaalde omstandigheden reanimatie, beademing of kunstmatige hydratatie wenst.
Deze aanpak kan echter averechts werken. Gedetailleerde geavanceerde richtlijnen kunnen ineffectief en zelfs schadelijk zijn. Het probleem ligt in het vragen van individuen om voorkeuren te voorspellen voor situaties die ze nog nooit hebben meegemaakt, zonder de context die er toe doet als ze ernstig ziek zijn. Weet u echt of u een beademingsapparaat wilt? Zou uw beslissing veranderen afhankelijk van uw mentale toestand?
Bovendien kunnen strikte richtlijnen familie en artsen hinderen als een ander pad beter lijkt. Stel je voor dat je schriftelijk beademing weigert en vervolgens een omkeerbaar ademhalingsprobleem krijgt. Zou u willen dat medische teams aarzelen als een korte proef uw gezondheid zou kunnen herstellen?
Uit een onderzoek van Johns Hopkins bleek dat patiënten die de voorkeuren voor het levenseinde nauwgezet documenteerden meer kans hadden agressieve, potentieel belastende zorg te krijgen die bijna dood was. Dit lijkt contra-intuïtief, maar het illustreert het probleem: rigiditeit kan het goede beoordelingsvermogen tenietdoen.
De effectievere strategie is eenvoudiger: wijs een betrouwbare advocaat aan. Documenteer in uw medisch dossier wie beslissingen moet nemen als u dat niet kunt. Kies iemand die je impliciet vertrouwt, en vertel hem dat je zijn of haar oordeel vertrouwt. Vraag ze niet om een rigide script te volgen van wat jij zou willen in een onvoorspelbare situatie. Geef hen in plaats daarvan de macht om te beslissen wat het beste is, in overleg met artsen en dierbaren.
De vrouw van de auteur weet dat hij niet koste wat het kost zijn leven wil verlengen, vooral niet als dit een permanente coma betekent. Toch vertrouwt hij erop dat zij de opties afweegt, zelfs als ze een paar maanden wil wachten om te zien of de toestand werkelijk onomkeerbaar is. Zijn wens is dat zij de beste beslissing neemt, rekening houdend met alle omstandigheden.
Het vermijden van overlijdensplanning is begrijpelijk, maar essentieel. Wijs iemand aan die u vertrouwt om beslissingen te nemen wanneer u dat niet kunt, en maak duidelijk dat u erop vertrouwt dat hij/zij zal doen wat het beste is.
